Taalvernieuwers

Hoewel in 2004 de eer werd gegund aan de Statenvertalers zijn Kees van Kooten en Wim de Bie (toen een tweede plaats, Marten Toonder eindigde als derde) voor mij nog altijd de belangrijkste taalvernieuwers van de vorige eeuw in Nederland. Briljante vondsten als ‘doemdenken’, ‘krommunicatie’ (en ook ‘verdommunicatie’) en de welbekende ‘regelneef’ (met als variant de ‘geilneef’) worden nog dagelijks gebruikt.

Originaliteit is een criterium voor taalvernieuwing, maar ook eenvoud is een belangrijk element. Johan Cruyff is daar een goed voorbeeld van. Een van Nederlands beroemdste voetballers, ook internationaal, en een rolmodel voor vele voetbalfans. Cruyff spreekt simpel en duidelijk. Iedereen begrijpt (meestal) wat hij bedoelt. Zijn uitspraken zijn populaire oneliners en zijn taalgebruik heeft zelfs een eigen naam gekregen: cruyffiaans.

Cruyffiaanse uitspraken

clip_image001 De bal is een essentieel onderdeel van het spel

clip_image001 Elk nadeel heeft zijn voordeel

clip_image001[1] Als wij de bal hebben, kunnen zij niet scoren

clip_image001[2] Het geeft niet als de tegenstander doelpunten maakt, zolang jij er maar eentje meer maakt

clip_image001[3] Je snapt het pas als je het begrijpt

clip_image001[4] Italianen kunnen niet van je winnen, maar je kunt wel van ze verliezen

clip_image001[5] De verdediging was geitenkaas

berra2

Ook de Verenigde Staten hebben hun eigen sportieve taalversimpelaar: Yogi Berra. Berra, die eigenlijk Lawrence Peter Berra heet, is een voormalig Amerikaanse honkbalspeler, die bijna z’n hele carrière bij de New York Yankees heeft gespeeld. Vanwege zijn simpele quasifilosofische uitspraken riep het Britse weekblad The Economist hem in januari 2005 uit tot “wisest fool of the past 50 years.” Ook de naam van de tekenfilmfiguur Yogi Bear is afgeleid van Yogi Berra.

Berraëske uitspraken

clip_image001[6] This is like deja vu all over again.

clip_image001[7] You can observe a lot just by watching.

clip_image001[8] I knew I was going to take the wrong train, so I left early.

clip_image001[9] If you don’t know where you are going, you will wind up somewhere else.

clip_image001[11] Baseball is 90% mental — the other half is physical.

clip_image001[12] Nobody goes there anymore; it’s too crowded.

clip_image001[13] Do you mean now?” (Toen iemand vroeg hoe laat het was.)

clip_image001[14] I always thought that record would stand until it was broken.

clip_image001[15] Why buy good luggage? You only use it when you travel.

clip_image001[16] You should always go to other people’s funerals; otherwise, they won’t come to yours.

clip_image001[17] I didn’t really say everything I said.

clip_image001[18] It’s very dangerous to make predictions, especially about the future.

clip_image001[19] The future ain’t what it used to be.

Advertenties