Terug naar vroeger: nieuwe en oude onderzoeksmethoden

Vorige week werkte ik aan de vertaling van een projectomschrijving voor de plaatsing van een nieuw kaartjessysteem voor een Frans regionaal spoorwegnetwerk. Er stonden diverse vaktermen in waar ik plausibele Nederlandse benamingen voor wist te vinden. De OV-chipkaart kennen we tegenwoordig allemaal wel en ook het woord beeldkrant (SAEIV in het Frans) kon ik – mede dankzij Google Afbeeldingen en YouTube – vrij snel vinden. Dat zijn dan ook voorwerpen waar je als reiziger in het openbaar vervoer min of meer direct mee te maken krijgt en die bovendien nog wel eens in een koetjes-en-kalfjesgesprek kunnen opduiken. Maar wat als je een term moet vertalen die echt alleen door vakmensen wordt gebezigd en niet te vinden is op internet?

Zo liep ik tegen het woord girouette aan. In alle goede woordenboeken vind je de definitie ‘windvaantje’ of ‘weerhaan’ en dat was ook de enige betekenis die ik van het Franse woord kende. Als je dan tussen de afbeeldingen op internet gaat snuffelen, vind je allemaal prachtige foto’s van kerktorens en allerhande dieren met pijlen. Omdat de aanhouder meestal wint, bleef ik pagina na virtuele pagina met foto’s doorbladeren, totdat ik stuitte op de vreemde weereend in de bijt: een foto van een bus! Die bracht me naar de site van een busmaatschappij met afbeeldingen van een aantal informatieborden op bussen. Van die panelen met het lijnnummer en de eindbestemming, waar de chauffeur vroeger met de hand aan moest draaien, en die vandaag de dag volledig digitaal zijn. Maar de doorsnee reiziger vraagt niet: ‘Wat staat er op dat digitale informatiebord op de bus?’ Hoe heet zoiets dan in het Nederlands?

girouette03 La girouette

Op zoek dus, naar de naam van een digitaal instrument waarover geen digitale informatie is te vinden. Buswerkplaatsen hebben geen website, busmaatschappijen geven alleen reisinformatie. En het enige telefoonnummer dat op hun websites is te vinden is 0900-9292.

Ik moest dus terug naar de methodes van vroeger. Want zo moet het gegaan zijn in het pre-internettijdperk: uren in de bibliotheek op zoek naar boeken over seismologie of Elzasser kunst, of gewoon een deskundige, vereniging of museum bellen (gevonden in het papieren telefoonboek en gebeld met een draaischijftelefoon).

De oplossing voor mijn probleem kwam – via de buurvrouw aan wie ik mijn dilemma had voorgelegd – van een buschauffeur die pauze hield. Hij kent zijn bus waarschijnlijk als geen ander en wist te vertellen dat zo’n informatiebord een lijn- en richtingsfilm heet. Daar kom je als leek natuurlijk nooit op…

Heb je ook een vertaaldilemma gehad dat vroeg om een creatieve oplossing? Of misschien uiteindelijk niet is opgelost? Ik hoor graag je ervaringen!

Advertenties

2 thoughts on “Terug naar vroeger: nieuwe en oude onderzoeksmethoden

  1. Hans van Leeuwen schreef:

    Leuk, herkenbaar verhaal.

    Een truc bij zo’n zoektocht op internet is om naast de zoekterm (‘giourette’ dus) nog een andere algemene term te gebruiken die ermee te maken moet hebben. In dit geval bijvoorbeeld ‘transports’. Dan ben je soms sneller op het juiste spoor.

    Groeten,

    Hans

  2. corabas schreef:

    Dag Hans,
    Dat is inderdaad ook een goede manier om te zoeken, maar als je dan nog niet vindt wat je zoekt, moet je soms naar oude, vertrouwde methodes grijpen.

Reacties zijn gesloten.