Is het plagiaat als het gratis, anoniem en vrij verkrijgbaar is?

Schrijver en journalist Pierre Assouline [en] heeft op de website van de Franse krant Le Monde een literatuurblog. Onlangs schreef hij een artikel over plagiaat [fr], waarvan hieronder mijn vertaling.

Bij het zoeken naar een afbeelding viel het me op dat ik zelden de bron ervan kon vinden. Zo ook niet van deze.

“Zeg nou eerlijk, fraai is het niet: Chris Anderson, hoofdredacteur van Wired magazine, een van de goeroes die nadenkt over de toekomst van de blogosfeer, en de uitvinder van het concept ‘Long Tail’, is in het Web verstrikt geraakt. En omdat online alles sneller gaat dan elders, komen zijn excuses [en], met name via zijn blog [en], tegelijkertijd naar buiten met een affaire van plagiaat waaraan hij zich schuldig heeft gemaakt. Voor zijn nieuwe boek Gratis; nieuwe economie in de digitale tijd, dat volgende maand [in Nederland] verschijnt, heeft hij inderdaad ruimschoots geput uit Wikipedia zonder zijn bronnen te noemen, aldus The Virginia Quarterly Review [en], die er bewijzen van heeft. We kunnen naar hartenlust discussiëren om erachter te komen of een gezamenlijke encyclopedie, waarin de artikelen per definitie anoniem zijn, eigenlijk wel een bron is zoals die meestal wordt gezien door historici. Maar toch, het op grote schaal kopiëren en plakken van teksten die we niet zelf hebben geschreven, dat geeft geen pas.

Hij bekende met een ‘mea culpa[en] en verwees naar een warrige communicatie tussen hem en zijn uitgever over de manier waarop hij Wikipedia had geciteerd. Desondanks zet dit je, indirect, aan het denken over de gratis beschikbaarheid van online kennis en knowhow, het onderwerp van zijn nieuwe boek… Omdat hij het nu heeft gecorrigeerd, zou hij er een nieuw hoofdstuk aan kunnen toevoegen: Mijn eigen ervaring. Dit is meteen een goede gelegenheid om je af te vragen hoe het zit met auteursrechten zonder auteurs, en wat er dan gebeurt met het begrip plagiaat of, liever gezegd, met ‘volledige of gedeeltelijke imitatie’. Toch, het is niet de eerste keer dat een essayist beschuldigd wordt van het rijkelijk en woord voor woord lenen van Wikipedia, inclusief de fouten, en zonder vermelding. Ja ja, het zijn niet alleen de studenten die het doen…”

Op Netters.nl staat wat je kunt doen als je ontdekt dat iemand tekst of andere content van je heeft ‘overgenomen’.

Reblog this post [with Zemanta]
Advertenties

3 thoughts on “Is het plagiaat als het gratis, anoniem en vrij verkrijgbaar is?

  1. Catharina schreef:

    Wikipedia content mag je juist hergebruiken, maar daarbij moet je dan wel voldoen aan de licentiebepalingen die Wikipadia gebruikt. In dit geval: http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Text_of_Creative_Commons_Attribution-ShareAlike_3.0_Unported_License

  2. corabas schreef:

    Dank je wel, Catharina, voor je toelichting. Waarschijnlijk wist Chris Anderson dit ook wel, maar het blijft natuurlijk niet netjes om een tekst van een ander als die voor jezelf te laten doorgaan, met of zonder toestemming.

  3. BroerPaul schreef:

    pla•gi•aat het zich toe-eigenen v.h. geestelijk werk van anderen en het als eigen werk openbaar maken – aldus Van Dale.

    Omdat (bijna) ‘alles al eens gedaan is’, is het tegenwoordig moeilijk om nog met een origineel idee te komen. Hollywood is daar het meest sprekende voorbeeld van; de filmwereld wordt momenteel overspoeld door sequels, prequels, remakes en reboots, zodat een film die gebaseerd is op een min of meer origineel idee daar al gauw met kop en schouders bovenuit steekt.
    Maar zelfs als je in alle oprechtheid denkt iets origineels te hebben geschreven, is er een kans dat iemand je al voor is geweest. Het beste is een daarom een verhaal te baseren op een (originele) combinatie van ideeën. En als je dan toch willens en wetens iets van een ander wilt ‘lenen’, doe het dan slim, en niet zoals meneer Anderson. Behalve dat hij blijkbaar geen (of weinig) moeite heeft gedaan het Wikipedia-materiaal in zijn eigen vorm te gieten, getuigt het ook niet van veel originaliteit en dat hij voor zijn publicaties heeft geput uit een informatiebron die wordt samengesteld door ‘het volk’; dat niemand vraagtekens stelt bij de beweringen van tante Truus over het universum, maakt haar bevindingen nog niet tot waardevolle informatie.

    Maar om even terug te keren op de vraag: als het gratis/vrij verkrijgbaar is, is het wat mij betreft een acceptabele vorm van plagiaat. Zeker als men het fatsoen op kan brengen om het geschrevene te voorzien van een bronvermelding. Men kan ook niet alles zelf bedenken.

Reacties zijn gesloten.