Levensverhalen – boekenweekthema 2011

Het thema van de boekenweek (16 t/m 26 maart) dit jaar is Curriculum Vitae – Geschreven portretten, een onderwerp dat steeds populairder lijkt te worden en waarmee ook ik bezig ben. Een van mijn activiteiten, naast vertalen, is het schrijven van persoonlijke verhalen, voor personen, families of bedrijven. Op Ons Verhaal deel ik mijn eigen herinneringen en bied ik aan mensen te helpen hun verhaal op papier te zetten.

Foto's: eigen archief

Naast de interesse in andermans levensverhaal, heb ik ook in mijn eigen familie boeiende verhalen. Momenteel werk ik aan de biografie van mijn vader, een man met een bewogen vakbondsleven. Het zou mooi geweest zijn als ik dat boek dit jaar voor de boekenweek had kunnen afmaken, maar iedereen begrijpt dat een boek zich niet vanzelf schrijft. Het schrijven van een boek kost veel tijd als je in die kostbare tijd ook nog een redelijk belegde boterham wilt verdienen. En zeker als je er nog veel research voor moet doen.
Om meer tijd te kunnen steken in het onderzoek voor en het schrijven van mijn boek, zou ik eigenlijk op zoek moeten naar een sponsor (concrete tips zijn welkom); misschien is die te vinden in de wereld van de vakbond.

Een tijdje geleden ben ik begonnen me te verdiepen in de theorieën en praktijken van de biograaf. Ik heb een leuke ontmoeting gehad met Gean Ockels, die over haar vader Wubbo een boeiend boek heeft geschreven, en ik ben nog op zoek naar een mogelijkheid om contact te krijgen met Annejet van der Zijl, een van mijn favoriete biografen.

Intussen heb ik een paar goede, en minder goede, boeken gelezen, waarin ik nuttige dingen tegenkwam: heel praktische zaken zoals archieven die je kunt raadplegen en relevante websites, maar ook tips over hoe om te gaan met emotionele zaken en hoe daarvan afstand te nemen.

Boeken over het schrijven van levensverhalen:

Boeiende levensverhalen:

Zelf schreef ik twee reisverhalen, Het masker van Thanaka en het vervolg Mijn huis in Mandalay (beide over Birma/Myanmar), en een ondernemersboek voor vertalers en schrijvers Vertaler in ondernemersland.

Heb je nog goede leestips rond het boekenweekthema? Laat het even weten.

Parijse cafés, een handleiding

Of hoe je je als klant dient te gedragen.

Op de site van de Franse krant Le Monde vond ik een leuke cartoon van schrijver en illustrator Guillaume Long over de reputatie van de Parijse cafés en hoe ze met klanten omgaan (het zou trouwens ook voor aardig wat horecagelegenheden in Nederland kunnen gelden).

Cafe 1

I. De bestelling

Cafe 2“Hallo, stublieft?”
“Ja?:”
“Een…een koffie.”
“En erbij?”

“Nee, hij wil alleen koffie.”

“Euh, een kopje?”
“Wilt u alleen koffie?”
“Euh, ja ik, euh…”
“Niet?”

Wat bedoeld wordt: of je nu binnenkomt rond twaalf uur ’s middags of kwart over zeven ’s avonds, je kunt op zijn minst een biefstuk met friet bij die koffie bestellen. Er staat trouwens ‘café restaurant’ op de gevel, dus alleen koffie is wat karig.

II. De Prijs
Cafe 3“Dat is dan 2,80.”
“O, maar ik had er geen twee besteld, hoor.”
“En ik heb u er ook maar een gegeven.

“Is er een probleem?”
”Nee, het is al goed.” “Ik denk in ieder geval van wel.”

Wat bedoeld wordt: dat je hier twee keer zoveel voor de koffie betaalt als elders betekent niet dat deze koffie twee keer zo goed is. Maar je bent hier wel in Parijs, mocht je dat nog niet gemerkt hebben. En er wachten mensen buiten, dat je het maar weet.

III. De rekening (jawel!)

Cafe 4

“2,80 dus.”
“Ik…euh… drink mijn koffie niet o…”
“Jawel. 2,80.”

“Willie nie betalen?”

“Euh, ja, nee, maar… oké.”

“Ja hoor, hij betaalt wel.”
“Tenminste, ik denk het wel…”

Wat bedoeld wordt: betaal zodra je bestelling op tafel staat. Probeer niet de slimme jongen uit te hangen, want we kennen ze wel, die mensen zoals jij, die stiekem weggaan zonder te betalen.

IV. Iets extra’s

Cafe 5

“Sorry.”
“Ja?”
“Mag ik een glas water bij mijn…?”

“Wat willie?”

“Plat water of sprankelend?”
“Nee, nee, alleen…”
“O nee, laat maar.”
“Dat is er niet meer.”
“Geen kraanwater me…”
“Nee.”

Wat bedoeld wordt: reken er maar niet op dat je van de manager kraanwater cadeau krijgt. Weet je wel wat dat kost, water uit de kraan?
O, en trouwens, dat chocolaatje dat zo lekker is bij de koffie kun je ook op je buik schrijven.

V. Het vertrek
Cafe 6

“Wilt u nog iets anders?”
“Nee, ik…”
“Pas op.”

“Neemtie nog wat?”
“Neu, hij gaat ervandoor.”
“Hufter.”

“De tafel is vrij.”
‘Flats’ ‘Flats’

Wat bedoeld wordt: het wordt hoog tijd dat je gaat, zodat de tafel wat efficiënter gebruikt kan worden.

Taal en Alzheimer

Onderzoek via de romans van Iris Murdoch

Iris MurdochWat er gebeurt in de hersenen met het geheugen en vooral ook met taal intrigeert mij. Onderstaand artikel las ik op About.com en omdat ook de film Iris (met prachtige acteerprestaties van Judy Dench en Kate Winslet), over hoe schrijfster Iris Murdoch, met haar man, worstelde met de ziekte van Alzheimer, veel indruk op me gemaakt heeft, volgt hier een vertaling van het stuk van Christine Kennard.

Literatuur, linguïstiek en de vroege tekenen van Alzheimer

De beroemde en vermaarde Britse schrijfster Dame Iris Murdoch stierf in 1999. Bij de autopsie werd de diagnose van de ziekte van Alzheimer bevestigd. Dr. David Garrard, onderzoeker aan het University College London (UCL), en de Medical Research Council’s Cognition and Brain Sciences Unit (Cambridge University), ontdekten dat een van haar latere romans al tekenen van Alzheimer bevatte.

Het team analyseerde de tekst van haar roman en ontdekte dat, hoewel structuur en grammatica in haar boeken onveranderd bleven, haar taalgebruik de effecten van de ziekte van Alzheimer aan het licht bracht. Iris Murdochs laatste boek ‘Jackson’s Dilemma’, uitgegeven in 1995, liet zien dat ze eenvoudigere zinnen en woorden gebruikte.

Het onderzoek, waarover is geschreven in het online tijdschrift Brain , maakt deel uit van een aantal onderzoeken naar de invloed van de ziekte van Alzheimer op taal.

De bevindingen kunnen helpen bij het diagnosticeren van Alzheimer. Iris Murdochs echtgenoot John Bailey zei in een interview voor de BBC dat hij een aantal verschillen zag in de manier waarop ze werkte. Niet alleen de verandering in taalgebruik viel hem op, maar ze besprak bovendien haar roman met hem, iets wat ze nog nooit eerder had gedaan.

Mensen met de ziekte van Alzheimer merken dat ze moeite hebben met het onthouden van woorden. Het team van het University College London zegt dat hun studie van het oeuvre van Dame Iris kan helpen bij het diagnosticeren van de ziekte bij anderen. Haar romans bieden academici de kans om te onderzoeken wat er in de loop van de tijd gebeurt met cognitieve processen.