Waarom je niet moet twitteren in 2011

Je krijgt er teveel vrienden bij.

Als je mensen een tijdje volgt en zij volgen jou, dan bouw je een band op. Het kan zelfs uitmonden in een ware vriendschap als je elkaar ook nog eens IRL (In Real Life, in het echt, dus) ontmoet. Maar ja, wat moet je met al die vrienden? Niet doen, dus. Je zult veel te veel kerstkaarten moeten sturen…

Je krijgt meer werk dan je aankunt.

Als je twittert voor of over je werk en je deskundigheid de twitterwereld ingooit, zou het zomaar kunnen gebeuren dat mensen je ook werkelijk weten te vinden voor opdrachten of een baan. Dus pas op met de tweets die je schrijft.

funny-cartoon-pictures-6Pas op voor andere meningen

Je kunt op Twitter je hart luchten. Er wordt naar je mening ‘geluisterd’. Twitter het wanneer iets je niet bevalt en het zal je verbazen, er is altijd wel iemand het met je eens. Maar misschien wil je een uniek standpunt koesteren? Dan kun je naar hartenlust met tegenstanders in discussie gaan… met het risico dat iemand je weet te overtuigen. Niet doen, dus!

Je wordt veel te wijs.twitter_books

Er is ook veel nuttige informatie te vinden op Twitter. Tweeps (twitteraars, mensen die twitteren) geven goede tips, komen met creatieve ideeën en vermelden handige links. Bovendien kun je zelf vragen stellen (bijvoorbeeld met de hashtag #durftevragen), waarop altijd wel iemand het antwoord weet. Maar wat moet je met al die kennis? Want het geluk is toch met de dommen?

Vooral niet twitteren, dus, in 2011! Mocht je mijn advies in de wind willen slaan, dan kun je me volgen op Twitter.

Relevante artikelen zijn Wie volg je op TwitterMaak je LinkedIn-connecties niet gek en Twitterologie of de kunst van het twitteren.

Advertenties

Ceci n’est pas un client

Zwendel via internet

Vertrouwen
Via de site GoTranslators.com, waar ik betaald lid van ben, kreeg ik een mailtje van een meneer die vroeg of ik een omvangrijke tekst voor hem uit het Engels in het Nederlands wilde vertalen. Omdat ik deze man niet kende en er geen geregistreerd bedrijf achter leek te zitten, maakte ik hem duidelijk dat ik nogal wantrouwig stond tegenover dit soort verzoeken.
scammerEerder was ik al eens aan een grote opdracht begonnen voor een Engelse dame, die vervolgens niet meer reageerde op mijn mailtjes waarin ik vroeg om haar gegevens en haar btw-nummer. Ik had gelukkig nog maar een klein stukje vertaald en stuurde haar toen de mededeling dat ik zou stoppen met de vertaling als ik niets meer van haar zou horen (en aldus geschiedde…).
Deze zogenaamde klant bleef echter wel contact houden. Hij begreep mijn scepsis en stelde voor me een cheque te sturen met een voorschot. Fijn, ik was gerustgesteld en wachtte op een deel van de 1600 euro die met de opdracht gemoeid was. Mijn reputatie was me vooruitgesneld, dacht ik, want deze meneer had blijkbaar zo’n vertrouwen in mij, dat hij me beloofde dat ik ook een grote vervolgopdracht voor mijn rekening mocht nemen. En om aan te tonen hoe groot zijn vertrouwen was, stuurde hij mij een cheque van maar liefst 5000 euro. Dat was dan inclusief de kosten voor het innen van de cheque, zo zei hij. Wat een keurige klant.

Intuïtie
Wat was ik gelukkig! Zo’n goede opdracht – want het was ook nog eens een interessante tekst om te vertalen, een stuk over racisme – en zoveel geld! Ik hoefde voorlopig even geen geldzorgen te hebben (2010 was zakelijk geen goed jaar), ik kon weer even vooruit. Was dit een kentering? Ging 2011 het helemaal worden?
Toen de cheque arriveerde, was ik wel enigszins verbaasd: zoveel geld, via een Duitse bank, een enveloppe met een Russische postzegel, en geen begeleidend schrijven?? Allemaal wat vaag, maar ja, geld is geld. Zo’n mooie klus… En hoe zat dat ook alweer met een gegeven paard?
Ik zeg zo vaak tegen mensen dat ze naar hun onderbuikgevoel moeten luisteren, hun intuïtie moeten volgen. Dat is namelijk helemaal niet zo vaag als velen denken, want je hersenen slaan onbewust signalen op die later als ‘intuïtie’ opborrelen, maar in feite pure ervaring zijn.

Zwarte lijst
Maar die cheque stond daar op mijn bureau en dat voelde ook niet goed. Het was toch geld en dat hield ik liever niet in huis. Zo snel mogelijk naar de bank gebracht, dus.
Een e-mailwisseling volgde. De ‘klant’ maakte zich zorgen of ik de cheque wel kon incasseren en bleef vragen of alles al met mijn bank geregeld was. En of ik al aan de opdracht was begonnen. Met name door die laatste vraag was mijn ongerustheid nog niet echt toegenomen en ik was heus van plan met vertalen te starten – ik verheugde me erop – ware het niet dat er allerlei zaken tussendoor kwamen die prioriteit hadden. Ach, dacht ik, ik heb een maand of twee de tijd…
En op 14 december ontving ik een bericht van GoTranslators.com, dat er op hun website een nieuwe lijst beschikbaar was met oplichters en waar je op moest letten als je een bepaald soort e-mail ontving. Het voorbeeld leek verdacht veel op het verzoek dat ik op 26 november had ontvangen en in het overzicht op de site pronkte de naam van ‘mijn klant’ tussen die van andere zwendelaars; de meesten werkzaam vanuit Rusland, een verklaring voor de postzegel.

De praktijk
Natuurlijk was dat paard helemaal niet gegeven. In werkelijkheid wordt het geld van zo’n cheque door de bank voorgeschoten en als zou blijken dat die het, om wat voor reden dan ook, niet van de betaler ontvangt, moet jij het ook weer netjes inleveren. Maar ondertussen staat dat geld (van de bank) wel op jouw rekening en de neiging is groot om maar meteen even een schuld af te betalen of eindelijk dat schilderwerk aan je huis te laten doen.
En dan komt er een berouwvol mailtje: de man heeft helaas te snel gehandeld en krijgt toch geen toestemming van zijn chef (hè? Was het dan toch een bedrijf?) voor die tweede vertaling. Of je dus dat extra toegestuurde geld maar even wilt terugstorten via Western Union. Hij is zelfs nog zo behulpzaam om je daartoe het adres van de dichtstbijzijnde vestiging te geven.
Als je ál te goedgelovig bent, dan zou je denken: oké, jammer van die opdracht, maar ik zal hem zijn geld zo snel mogelijk terugsturen. Later blijkt dan dat de cheque vals is en vraagt de bank het geld terug. Oeps!

Snel gehandeld
Gisteren kwam ik dankzij de alertheid van de moderators van GoTranslators dus tijdig achter deze zwendelpraktijken en vanochtend ben ik naar mijn bank gegaan om erachter te komen hoe dit verder het beste kan worden opgelost. De medewerker aan de balie kon mij helaas niet veel vertellen over dit soort praktijken en moest bellen met het hoofdkantoor. Ik wacht nu op een telefoontje.FRAUDE

Frustratie
Ik ben boos! Kwaad op mezelf omdat ik er bijna was ingetrapt! Hoe kon ik, die altijd zo prat gaat op een goed intuïtief gevoel, op het punt hebben gestaan dat geld ook werkelijk terug te laten boeken??!
En ik ben pissig omdat ik dacht zo’n mooie opdracht te hebben gescoord (die ik zo hard nodig had) en ik nu zonder opdracht en zonder geld zit. Een beetje zelfmedelijden is dus ook op zijn plaats…
En ergens, in een heel klein hoekje, schuilt dan ook wel wat blijdschap, omdat ik de dans ben ontsprongen en gelukkig geen duizenden euro’s lichter ben.

Ik heb hiermee een goede les geleerd en hoop dat ik met dit verhaal kan voorkomen dat anderen de dupe worden van dit soort praktijken.

Ik heb nu overigens al twee dagen niets meer van de ‘klant’ gehoord. Zou hij nattigheid voelen? Wordt vervolgd…

“Wat doe jij nu eigenlijk?” Vertalen voor niet-vertalers

VanDale foutmeldingWanneer ik vertel wat mijn beroep is, komt men vaak met de vraag: “dus je vertaalt boeken?”. Dat is de associatie die men heeft: de vertaler die zich, gedreven door de wens cultuur en kunst om te zetten naar een een andere taal, bezighoudt met romans, gedichten en verhalen.
Eerlijk gezegd, in de vertaalwereld is de literatuur niet meer dan het topje van een ijsberg.

Wie vertaalt Dan Brown?
En literatuur is niet eens het meest lucratieve specialisme, integendeel, het tarief voor boekvertalingen is laag, anders zouden boeken onbetaalbaar worden. En het is zelfs niet het meest zichtbare. Weet jij bijvoorbeeld wie de vertalers (in veel talen) zijn van de boeken van Dan Brown? Je vindt deze informatie niet op de site van Brown zelf (die overigens wel mooi is [en]). Wel op de officiële Nederlandstalige site [nl]. En in boekrecensies wordt de vertaler vaak alleen genoemd als het boek niet beviel en het misschien ‘een slechte vertaling’ is; want aan de schrijver kan het toch niet liggen?

Ontelbare toepassingen
Behalve van cultuur – aardige gebruiken, volksverhalen en bijzondere, exotische anekdotes waarmee gepronkt kan worden – is de vertaalde tekst veelal een afspiegeling van instellingen, productieprocessen, ecosystemen, sociale omstandigheden, economische systemen, industriële ontwerpen, medische rapporten, stukjes geschiedenis en ga zo maar door. En niet te vergeten de zakelijke correspondentie en cv’s; ook al beweren veel Nederlanders dat ze in ieder geval het Engels goed beheersen.

Schaduwspelersboekomslag De onzichtbare
In de schaduw en op diverse niveaus in de keten verspreiden deze spelers van  het informatiespel feiten en knowhow onder specialisten en leken. Gaandeweg de vertalingen sijpelen noviteiten en uitwisselingen door in denkwijzen en praktijken, en ontstaan er nieuwe ideeën binnen de gemeenschap waarin ze leven. Door dit proces krijgt het nieuw geadopteerde concept niet alleen een marktwaarde maar ook een menselijke waarde. Niet altijd even vreedzaam, trouwens: een sluimerend of openlijk conflict, met de bijbehorende diplomatieke processen, propaganda en technologische ontwikkelingen, kan ook vragen om taalexperts. En dat is niet altijd zonder gevaar. Een recent voorbeeld daarvan zijn de tolken die in Afghanistan voor Nederland werkten en nu bedreigd worden door de Taliban [nl].

Medisch tolken en vertalen
Een ander voorbeeld zijn de arts en zijn buitenlandse patiënt. Voor een correcte diagnose is het van belang dat de juiste medische termen worden gebruikt. Onnodig om uit te leggen wat de financiële en vooral menselijke gevolgen kunnen zijn van een verkeerde interpretatie of vertaling.
Hieronder een ludiek filmpje over een medisch ‘vertaler’, die in dit geval natuurlijk eigenlijk een ‘tolk’ is – de termen worden nog wel eens door elkaar gebruikt.

Op mijn nieuwe website www.bastiaansen.biz [en] is een wat serieuzere video te zien over de inzet van tolken in de gezondheidszorg.
The New York Times plaatste op zijn website een artikel over het isolement waarin anderstaligen kunnen raken wanneer niemand hun taal spreekt of kan uitleggen. Een ziekte of ongeval op zich brengt al veel stress met zich mee, de eenzaamheid van niet weten wat er met je gebeurt, versterkt dit nog eens en is dus niet goed voor het genezingsproces.

Ervaring delen
Ook tussen vertalers onderling wordt overigens veel informatie uitgewisseld. Vertalers zijn doorgaans niet echt bang voor hun concurrenten (al zou dat misschien wel moeten, want de concurrentie is groot, vooral in de gangbare talen als Engels, Frans en Spaans) en delen graag informatie met elkaar, over ondernemerszaken, over taal, over vertaaltechnieken, daarvan getuigen de vele vertalersgemeenschappen op het internet en daarbuiten.
En Google maakt voor Google Translate gebruik van wat er op het web allemaal al is vertaald, en blijft het internet afspeuren om de vertalingen continu te verbeteren. Maar de menselijke invloed is (in ieder geval voorlopig) nog niet te automatiseren.

De groene vertaler: tips voor duurzaam ondernemen

save the trees

15 km2 of rain forest disappears every minute

Duurzaamheid is een heus modewoord geworden en iedereen en alles moet ‘groen’ zijn. We zeggen allemaal dat we in meer of mindere mate milieubewust zijn, maar doen we er werkelijk alles aan wat we kunnen om het milieu te sparen en zorgvuldiger om te springen met onze omgeving, met onze wereld?
De gemeente vraagt ons het afval te scheiden. Dat deden we allang in biologisch afbreekbaar afval (GFT) en restafval, maar sinds kort scheiden we ook braaf alle plastic (en dat blijkt bij mij toch zeker de helft van al mijn niet-groen afval). Iets waar niet alleen de gemeente blij mee is, maar ook mijn hond, want we lopen er een extra rondje voor om.

Ook als je een bedrijf hebt, hoe klein ook en al dan niet met een aparte kantoorruimte, kun je bewuster omgaan met milieu en economie. Graag geef ik wat tips om je kleine, of grotere, onderneming duurzamer te maken.

Inkt en papier (bomen) besparen

  • Denk goed na voordat je iets gaat afdrukken. Kun je het echt alleen op papier lezen? Of is de tekst niet al te lang en kan het eigenlijk best van het scherm (bijvoorbeeld door het beeld te vergroten)?
  • Als je toch print en het is alleen voor jezelf, gebruik het papier dan optimaal en bedruk het dubbelzijdig.
  • Print op milieuvriendelijk papier. Er is papier zonder bleekmiddelen of papier dat geheel van gerecycled papier wordt gemaakt, en er zijn verschillende keurmerken: Milieukeur, De Blauwe Engel, De Zwaan en het FSC keurmerk. Naast FSC, het bekendste keurmerk, is er ook PEFC. Dit is een Europees keurmerk dat nog verder gaat met de controle op milieuvriendelijke productie: energiezuinige fabrieken, zo groen mogelijk transport en geen gebruik van chemicaliën en milieubelastende materialen.
  • Gebruik voor webpagina’s het programmaatje Printfriendly dat je op je browserbalk kunt installeren. Je kunt er delen tekst of afbeeldingen mee weghalen en alleen dat printen wat je echt nodig vindt.
  • Installeer het lettertype Ecofont. Dit is een lettertype dat minder inkt verbruikt bij het printen van je teksten, er zitten namelijk gaatjes in de letters.
  • Lever oude inktpatronen in bij je leverancier of laat ze opnieuw vullen. De kwaliteit van het printen kan erdoor iets afnemen, maar als je vooral voor jezelf print (bijvoorbeeld om te proeflezen), moet dat geen probleem zijn.
  • Schaf een e-reader aan en ga e-boeken lezen. Kies een reader die zoveel mogelijk formats ondersteunt (ePub, PDF, enz.). Dat scheelt papier en je kunt op reis veel meer boeken meenemen.
  • Vraag je leveranciers om geen catalogi meer te sturen. Een kantoor-artikelenleverancier stuurde me er tot wel twee per maand (seizoenscatalogi en themafolders). Ik heb ze gevraagd ermee te stoppen. Ik zoek alles op internet op. Als je weet wat je wilt, is dat bovendien vaak makkelijker en sneller (zoekfunctie).
  • Laat je uitschrijven voor de papieren telefoongids.

Energie besparen

  • Gebruik spaarlampen.
  • Denk bewust na over welke lampen je wanneer aandoet of aanhoudt.
  • Maak gebruik van stekkerblokken met een schakelaar, zodat je het volledige blok kunt uitschakelen.
  • Zet je bureau op een plek waar voldoende natuurlijk licht is, zodat je minder vaak de lampen hoeft aan te doen.
  • Laat de tv en andere apparaten niet op stand-by staan, zet ze volledig uit als je ze langere tijd niet gebruikt.
  • Gebruik het energiebeheer van je pc of laptop optimaal. Laat na een poosje (zelf in te stellen) het beeldscherm zichzelf uitschakelen en na nog een tijdje ook de computer zelf.

Je apparaten uitzetten loont al als je ze minimaal een half uur niet gebruikt.

Ten slotte nog een waterbesparende tip:
Het restant afwaswater (of afgekoeld water voor de thee of van de gekookte eieren) in een klein bakje of emmertje op de wc zetten om de kleine boodschap door te spoelen. Het water in de stortbak is namelijk gewoon schoon drinkwater en daarvan verbruik je per spoeling van een ouderwetse wc wel zo’n TIEN liter (in de moderne wc drie tot zes liter). Zonde!

Interessante en leuke filmpjes over ‘wat er met dingen gebeurt’ en over oog hebben voor je omgeving vind je op The Story of Stuff van Annie Leonard.

WhiteLabelIk ben aangesloten bij het duurzaamheidskeurmerk The White Label. Vooraf moet je een vragenlijst invullen om te zien of je wel echt duurzaam werkt.

Samen kunnen we de wereld mooier maken.

Specialist of Generalist?

Tenzij afkomstig uit een andere sector dan de pure vertaalbranche, beginnen de meeste vertalers als generalist. Ze zijn vaak min of meer gedwongen diverse vertaalopdrachten aan te nemen, van welke aard dan ook, van een softwarehandleiding voor het leggen van pijpleidingen tot een website van een mailservice. Is dat een ideale situatie?

Niemand, en zeker geen beginner, kan overal een expert in zijn, maar een gebrek aan deskundigheid zal de niet-gespecialiseerde vertaler vroeg of laat opbreken in de vorm van verkeerd begrepen denkbeelden of onjuist gebruikte technische termen. Aan de andere kant zijn er vandaag de dag veel wetenschappelijke en technologische gebieden die elkaar overlappen, zo kun je bijvoorbeeld geen goede medische vertaler zijn zonder enigszins bekend te zijn met elektronische apparatuur, en voor een artikel over het milieu kun je enige kennis nodig hebben van chemie, meteorologie of geologie. Daarom moet de vertaler, ook al is specialisatie in bepaalde gebieden een must, ook een brede algemene kennis hebben om uitstekend werk te kunnen leveren.

Specialisten Volgens een oud gezegde weet de specialist veel over weinig zaken en leert hij steeds meer bij over steeds minder zaken, totdat hij uiteindelijk alles weet over niets. De generalist daarentegen weet een beetje van veel dingen en leert steeds minder bij over steeds meer dingen, totdat hij uiteindelijk niets weet over alles.
Welke van deze uitersten pas het best bij jou? Denk je dat specialisatie een goed alternatief is voor een brede algemene kennis?

Een specialisatie kan iets zijn waar je bent ingerold, wanneer je bijvoorbeeld uit een bepaald vakgebied komt, zoals de techniek. Maar het kan ook een bedrijfsstrategie zijn: je wilt een bepaalde markt gaan bedienen, je wilt je gaan focussen en meer duidelijkheid scheppen voor je klanten. Je kiest voor een niche om je concurrenten voor te blijven.
Wel is het dan belangrijk om jezelf als die specialist goed zichtbaar te maken. Kies er duidelijk voor en benadruk het in je communicatie-uitingen. Of dat nu je visitekaartje is, je elevator pitch, je profiel op LinkedIn of je berichtgeving op Twitter.

Veel vertalers en andere zzp’ers denken dat ze zichzelf beperken door voor een specialisme te kiezen. Dat is niet per se waar. Je kunt er best andersoortige vertalingen bij blijven doen. Maar je zult eerder worden gezien als echt deskundig, en niet alleen in de specialisatie die je hebt gekozen, maar ook als taalkundige. En als je goed blijft werken aan je netwerk zullen uit diverse hoeken gevarieerde opdrachten blijven komen.

Een paar feiten op een rijtje:

  • Er zijn verschillende gradaties in specialisatie, voor sommige zijn specifieke diploma’s vereist, andere vragen om ervaring of oefening.
  • Je kunt meer dan een specialisatie hebben. Wees dus niet bang dat je vast komt te zitten in een enkel vakgebied.
  • Er zijn altijd mensen die meer (of minder) van een bepaald onderwerp weten dan jij. Zelf specialisten weten niet altijd alles. Sommige specialisten zijn deskundiger dan andere.
  • In de loop der tijd kan de vraag naar een bepaald onderwerp veranderen. Als je je specialiseert, wees dan bereid om een andere specialisatie te kiezen wanneer de markt daarom vraagt. Laat iets los of voeg iets toe aan je ervaring.
  • De keuze voor specialisatie hoeft niet permanent te zijn. Een van de voordelen van eigen baas zijn is dat je te allen tijde kunt kiezen welke vakgebieden je als focus neemt, of welke je laat vallen.
  • Of je nu een specialist bent of een generalist, je moet altijd bijblijven. Als je ervoor kiest een generalist te zijn, betekent dat niet dat je je kennis niet meer hoeft bij te spijkeren. Je hebt er in alle gevallen baat bij als je jezelf blijft ontwikkelen door cursussen te volgen, naar conferenties te gaan of vakliteratuur te lezen.
  • De markt is groot genoeg voor zowel generalisten als specialisten. Sommige opdrachten zijn perfect voor een specialist, andere zijn beter voor iemand met een bredere kennis.
  • Op de vraag of je moet specialiseren is geen goed of fout antwoord. De keuze om te specialiseren is geheel persoonlijk.

Doordat ik ooit ben begonnen als verpleegkundige en voor diverse bedrijven in de sector heb gewerkt (medische apparatuur, farmaceutisch, enz.) heb ik gekozen voor een specialisatie in medisch vertalen, maar met een brede werkervaring ben ik van vele markten thuis.

Geven en nemen, de essentie van netwerken

(Netwerktips)

Deze week mocht ik weer een gastcollege geven over ondernemerschap aan de Hogeschool voor Tolken en Vertalen ITV. Tijdens een discussie over netwerken legde ik uit dat je daar niet vroeg genoeg mee kunt beginnen. Want netwerken is een kwestie van relaties opbouwen, van geven en nemen. “Wat geef je dan?” vroeg een van de studenten. Nou, bijvoorbeeld:

  • Informatie, kennis
  • E-books of artikelen via je blog of website (zoals dit)
  • Connecties (breng mensen met elkaar in contact)
  • Aanbevelingen (recommendations op LinkedIn, maar ook mond-tot-mondreclame)
  • Attenties

Vooral bij de twee laatste punten is het belangrijk dat je je connecties min of meer ‘kent’.  En daar is tijd voor nodig.
Aanbevelingen kun je natuurlijk alleen schrijven als je echt met iemand hebt samengewerkt of op een andere manier persoonlijk betrokken bent bij die persoon.Give or Take 2002 - Louise Bourgeois
Met attenties bedoel ik dat je in de gaten houdt wat anderen interesseert en waar ze mee bezig zijn.
Zo kun je, als je weet dat je connectie belangstelling heeft voor kunst, hem of haar wijzen op een mooie tentoonstelling, of iemand die bezeten is van architectuur een artikel sturen dat je hebt gelezen over Zaha Hadid.

Tips voor het bouwen aan relaties

  • Doe wat je zegt. Iemand doorverwijzen, terugbellen, een dienst bewijzen:  doe het!
  • Contact houden. Bel interessante mensen die je hebt ontmoet na afloop nog eens op of stuur een e-mail om te zeggen hoe prettig het contact was.
  • Zoek gemeenschappelijke interesses. Bouw een relatie op dingen die jullie gemeen hebben.
  • Geef iets weg. Geef mensen iets wat ze willen: een idee, een contact, enz.
  • Deel je contacten. Als goede netwerker breng je mensen met elkaar in contact die iets aan elkaar kunnen hebben. En zij zullen dat meestal ook voor jou doen.
  • Kwaliteit is beter dan kwantiteit. Je hoeft niet iedereen te spreken op een bijeenkomst. Zoek mensen die voor jou interessant zijn of – net zo belangrijk! – voor wie jij interessant kunt zijn.
  • Doe het rustig aan. Vraag niet meteen om grote gunsten. Leer elkaar eerst beter kennen zodat je weet wat je écht voor elkaar kunt betekenen.
  • Tweerichtingsverkeer. Als je in het verleden iemand hebt geholpen, is het makkelijker om die ander om hulp te vragen.
  • Neem initiatieven. Bied uit jezelf aan om de ander te helpen.
  • Vraag geen gunst, maar een advies. Als je een opdracht zoekt, vraag dan hoe de ander denkt dat je die kunt vinden.

In mijn boek Vertaler in Ondernemersland staan meer tips, en ook suggesties voor tijdens een netwerkbijeenkomst en hoe je je daarop kunt voorbereiden.

Gereedschap voor de vertaler (en anderen die met tekst werken)

Uit: Vertaler in Ondernemersland

Computer Tools: wat heeft een vertaler nodig?swiss army knife
Wanneer je voor jezelf begint (of al even bezig bent) vraag je  je misschien af welke tools je nodig hebt. Er zijn zoveel verschillende computervertaalhulpen, dat het moeilijk is om te bepalen welke echt nuttig zijn. Een overzicht is grofweg onder te verdelen in drie categorieën.

Categorie 1: absolute noodzaak
Tekstverwerking
Een tekstverwerkingsprogramma – zoals Word – spreekt voor zich. Voor de vertaler begint en eindigt alles met tekst.
Spelling en grammatica
Behalve de kennis van de vertaler zelf, moet een eenvoudige spellingcontrole (zoals verwerkt in MS Word) voldoende zijn. Als je dan nog twijfelt, kun je het altijd nog opzoeken in een woordenboek, van papier, elektronisch of online. En wil je echt goed werk afleveren, kies er dan voor om je werk door een andere taalprofessional te laten nakijken.
Het internet
De contacten van de doorsnee vertaler gaan bijna allemaal digitaal. Sommige e-mailprogramma’s hebben moeite met het verzenden van grote bestanden. Die kun je online via allerlei websites versturen. En een snelle internetverbinding is natuurlijk een must. Niets is zo frustrerend als tegen een deadline aanzitten en een minuut moeten wachten op de informatie die je zo hard nodig hebt.
Terminologiemanager
Wat voor tools je ook kiest, als vertaler moet je een manier vinden om terminologielijsten te beheren. Je kunt een simpele tabel maken in een tekstverwerker als Word of een spreadsheetprogramma als Excel. Later kun je deze lijstjes eventueel importeren in een specialistischer softwareprogramma. Maar het kan ook met een database-beheersysteem. Of gebruik een gespecialiseerd softwarepakket (LogiTerm, MultiTerm, Termex), hoewel die vaak prijzig en minder flexibel zijn, zijn ze wel klaar voor gebruik.
Woordenboeken op CD-ROM of online
Vergeleken met gedrukte woordenboeken zijn cd-roms vaak goedkoper en hun zoekmogelijkheden uitgebreider. Een abonnement op woordenboeken online is handig als je veel onderweg bent, en ze zijn altijd up-to-date.

Categorie 2: voor later
Deze tools komen minder vaak voor, zijn soms lastiger onder de knie te krijgen of zijn duurder dan die van categorie 1. Of je ze wilt gebruiken hangt dus af van je persoonlijke voorkeur en omstandigheden.
Tekstzoekmachines
Hiermee kun je makkelijker wegwijs worden in alle tekstdocumenten op je eigen pc en op het internet. Dit wordt ook wel een indexer genoemd: Naturel, ISYS, dtSearch, AltaVista Discovery, enz.
Bitext
Een bitext combineert brontekst met vertaling en kan worden geraadpleegd met behulp van een full-text search tool. Er is hiervoor (nog) geen software verkrijgbaar; vaak zit het verwerkt in andere programma’s.
Spraakherkenning
Deze software (zoals ViaVoice of Naturally Speaking) wordt vaak aangeschaft bij rsi-klachten. Ik heb dit programma onlangs tegen forse korting aangeschaft en na een half uurtje oefenen werkte het uitstekend.
Optical Character Recognition (OCR)
Zo’n programma zit vaak in het pakket wanneer je een scanner aanschaft. Het leest niet-tekstdocumenten en zet ze om in bewerkbare tekst. Dit is een nuttig programma, omdat je wel eens teksten zult vertalen die niet digitaal of alleen als afbeelding (bijv. JPEG) beschikbaar zijn.

Categorie 3: alleen als het écht de moeite waard is
De tools in deze categorie kunnen je productiviteit aanzienlijk verhogen, maar denk goed na over de waarde die ze voor jou hebben.
Desktop publishing (DTP)
Een DTP-programma kan van nut zijn om te voldoen aan de wensen van een klant op het gebied van lay-out of een bepaald type document. Voorbeelden: PDF-converter, PowerPoint, QuarkExpress, PageMaker en HTML-editors.
Fax
Er zijn nog altijd klanten die met een fax werken en het kan daarom een nuttige aanschaf zijn. Maar meestal is er een digitaal alternatief voorhanden (scannen). Zo niet, dan kun je voor een paar euro per maand online een faxnummer aanvragen (gratis voor alleen ontvangst). De fax wordt dan verder per e-mail verstuurd.
Term scanning
Handig als je met grote vertaalbestanden met veel herhalingen werkt. Met term scanning (LogiTerm, TermCruncher) weet je meteen welke termen al eens gebruikt zijn en kun je een glossary aanmaken.
Translation Memory Manager (TMM)
Voornamelijk bedoeld voor vertalingen waarin herhalingen op zinsniveau zitten. Ze zijn vaak kostbaar en complex in het gebruik.

Meer details vind je in de nieuwe uitgave van mijn boek Vertaler in Ondernemersland.

Bovenstaand overzicht is gebaseerd op een artikel van Claude Bédard, een ervaren vertaler en auteur van diverse boeken over vertalen.