Maak je LinkedIn-connecties niet gek!

Voorzichtig met de integratie van Twitter.

Zaterdag 21 november presenteerde ik een workshop over digitaal netwerken tijdens een de conferentie van Proz.com, een vertalerscommunity waar ik lid van ben. Ik vertelde de deelnemers over LinkedIn en Twitter. En dus ook over de recent toegevoegde mogelijkheid je Twitter-account te integreren in LinkedIn. Daarbij adviseerde ik wel daar voorzichtig mee om te springen en te overwegen dat niet te doen als je een fanatieke twitteraar bent. Je kunt er namelijk contacten mee verliezen. Die kunnen zich behoorlijk gaan ergeren wanneer je je status update 15 of 20 keer per dag aanpast.

.

.

Think Before You Set Up Your LinkedIn-Twitter Integration, een webartikel van John McTigue dat de ronde doet op twitter (met dank aan Jan Posdijk van de Profound Group) gaat hier ook over. En hij heeft een tip…

Mijn vertaling:

.

“Denk na voordat je Twitter integreert in LinkedIn

Wees voorzichtig met de integratie van Twitter in LinkedIn.

In mijn enthousiasme regelde ik bij het instellen van deze nieuwe mogelijkheid in LinkedIn dat mijn account al mijn tweets van Twitter zou weergeven. Omdat ik meestal meer dan 20 keer per dag Twitter, werden mijn arme LinkedIn-connecties overspoeld met net zoveel updates op één dag. Wat is het probleem? LinkedIn gebruikers zijn niet gewend aan de grote stroom informatie van Twitter, dus is het een beetje alsof je een brandslang door een spijkergat probeert te krijgen. Dit is wat je het beste kunt doen als je toch LinkedIn en Twitter samen wilt gebruiken:

Ga naar je instellingen (Settings) in LinkedIn en dan naar ‘Twitter Settings’. Onder ‘Share your tweets in your LinkedIn status’ kies je voor ‘Share only tweets that contain #in’ en sla de instellingen op.

Hiermee kun je selectief tweets delen waarvan je denkt dat die geschikt of relevant zijn voor je LinkedIn-connecties, door de hashtag #in toe te voegen aan je twitterbericht. Anders blijven je tweets binnenstromen zoals dat het geval is voor je Twitter- en Facebook-volgers.

Mijn excuses voor de LinkedIn-connecties die ik gisteren ‘verdronk’!”

.

Lees het originele artikel van John McTigue.

.

PS. Hartelijk dank aan mijn toehoorders tijdens de workshop van 21 november jl.

Structuur in de chaos

Op een recente bijeenkomst vertelde een deelneemster over de chaos in haar hoofd en op haar bureau. Ze kwam maar niet tot de dingen die ze moest doen, stelde ze vaak uit, deed dan dingen die minder dringend waren. Ze vroeg zich af of ze deze situatie maar moest accepteren of dat er werkelijk een oplossing was voor haar probleem en waar ze die dan moest zoeken. Ik was jarenlang zeer gestructureerd, een pietje precies bijna, dat lijkt bij ons in de familie te zitten. Mijn opa pakte cadeautjes zeer minutieus uit, de plakbandjes zorgvuldig lospeuterend om zoveel mogelijk van het mooie papier intact te laten. Mijn broer had de lp’s op zijn jongenskamer in strakke rijtjes en op alfabetische volgorde in de kast staan. Soms leende ik er stiekem een en zette die dan zo nauwkeurig mogelijk weer op zijn plek terug. Hij zag het altijd. Vandaag de dag heeft hij dat, mede door zijn twee kleine kinderen, losgelaten. Bij mij was dit fenomeen minder extreem, maar ik ben ook in de loop der jaren makkelijker geworden. De oorzaak voor chaos is niet bij iedereen dezelfde en vooral creatieve ondernemers denken vaak dat het een noodzakelijk kwaad is bij het uiten van creativiteit. Maar met een beetje routine, en gewoontes kunnen we allemaal aanleren, is iedere chaoot enigszins in het gareel te krijgen. Belangrijk is een structuur te vinden die bij jou past.

Orde en Chaos door M.C. Escher

Een paar simpele tips:

• Probeer zo nu en dan zakelijke relaties op je (thuis)kantoor uit te nodigen. Dit verplicht je om je werkomgeving opgeruimd te houden.
• Noteer belangrijke dingen die in je opkomen meteen, zodat je niets vergeet. Je kunt ze opschrijven op één groot notitieblok of op post-its die je om je heen plakt, of op een whiteboard achter je bureau, maar er zijn ook gratis programma’s te downloaden voor op je pc.
• Als je een takenlijst bijhoudt, splitst die dan op in waar en wanneer je de dingen kunt afhandelen. (Wat moet of kun je meteen ter plekke doen?) Of verdeel je lijst per onderwerp of beschikbare tijd, of dingen waarvoor je hulpmiddelen nodig hebt, zoals de telefoon of de computer. Of in mate van complexiteit: zet zaken bij elkaar die meerdere stappen vereisen en probeer het stap voor stap aan te pakken. Voor een lunchafspraak moet je misschien een restaurant reserveren en nadenken over wat je te bespreken hebt tijdens die lunch.
• Denk goed na over hoe je documenten opslaat, zodat je (of iemand anders als dat nodig is) ze makkelijker terugvindt.
• Gebruik een verloren uurtje om dingen na te kijken. Zijn adressen nog actueel? Heb je alle juiste documenten voor die vergadering?
• Stel je e-mailmeldingen zodanig in dat je niet te vaak gestoord wordt, bijvoorbeeld door je e-mail één keer per uur te laten checken in plaats van elke 10 minuten.
• Bepaal een aantal vaste ‘mailmomenten’ per dag voor het lezen en beantwoorden van je berichten.
• Noteer zoveel mogelijk in je agenda. Zowel zakelijke als privéafspraken, en vergeet daarbij de reistijd niet. Niet alleen vergeet je zo minder, het kan ook nog eens dienen als bewijslast voor bijvoorbeeld de belastingdienst. (En vergeet geen tijd in te plannen voor leuke dingen!)Met een elektronische agenda (PDA) kun je tijd winnen, omdat je niet handmatig afspraken en adressen hoeft over te zetten naar je computer.

Meer organisatie- en andere ondernemerstips vind je in mijn boek Vertaler in ondernemersland.

Trek je recht wat krom is?

Het vertalen van een slechte tekst.

Het lijkt vanzelfsprekend voor een vertaler om bij het vertalen zo dicht mogelijk bij de oorspronkelijke tekst te blijven, het liefst in zowel vorm als inhoud. Maar wat als je een stuk onder ogen krijgt dat niet zo goed of zelfs slecht is geschreven, of een tekst met veel dubbelzinnigheden of ronduit verkeerde feiten (geen tikfouten)? Moet je goed Nederlands maken van een slechte Franse, Engelse of Russische tekst? Moet je onduidelijkheden en fouten laten staan (als dit mogelijk is) en ervan uitgaan dat ze er met opzet in zijn gezet? Mag je vermeende fouten zomaar corrigeren? Hoe ver ga je daarin?

Before & After

Navragen
Als je de mogelijkheid hebt contact op te nemen (direct of via je opdrachtgever) met de auteur van de brontekst, dan kun je het natuurlijk recht op de man of vrouw af vragen. Maar wat als de auteur niet meer leeft of als er simpelweg teveel schakels tussen zitten om direct contact te zoeken? Of als de bron onbekend is (een artikel van een website, uit een oud tijdschrift of viavia verkregen)? Een opmerking voor je opdrachtgever is dan ook niet altijd de oplossing, want die weet misschien nog minder van de tekst dan jij als vertaler. Maar een fout in de vertaalde tekst kan jou als vertaler later nog wel eens opbreken.

Niet aankomen
Er zijn vertalers die vinden dat de basisregel van het vertalen niet mag worden geschonden: een slecht geschreven origineel verdient een vertaling die leest als een slecht geschreven tekst. Ten eerste moet de dubbelzinnigheid volgens hen gehandhaafd worden. Elke poging om te interpreteren of toe te lichten, kan leiden tot verder verlies of toevoeging van betekenis. Ten tweede, feitelijke fouten in de brontekst moeten als zodanig worden vertaald. Een ‘vertalersvoetnoot’ kan geschikt zijn om aan te geven waar de verantwoordelijkheid voor die fout ligt. De schrijver van de brontekst is dan verantwoordelijk voor de misverstanden of problemen die door zulke fouten ontstaan.

Goed werk leveren
Dan zijn er de vertalers die denken dat in de doeltekst niet de slechte kwaliteit van de brontekst  mag doorschemeren. Hun mening is dat de schrijver het recht mag hebben om obscuur te zijn, maar dat de vertaler dan het recht heeft op zelfverdediging. Het is moeilijk om er zeker van te zijn of de brontekst exact zo is bedoeld of niet. Je moet de vertaling zo formuleren dat overkomt wat er in de brontekst wordt gezegd. Je bent als het ware de bemiddelaar tussen brontekst en doeltekst en moet kunnen reageren op kritiek (zelfverdediging).
Feitelijke fouten zijn wat anders. Sommige zijn gemakkelijk te verbeteren (data of plaatsen). Andere zijn niet recht te trekken door de research van een vertaler. Die laatste moeten op het conto komen van de schrijver en onaangeroerd blijven in de vertaling. Bij de VN is het vaak mogelijk om die feitelijke fouten onder de aandacht te brengen van een zogenaamde ’submitting officer’ (SO), d.w.z. een medewerker die het document ter vertaling aanlevert. Het is de taak van de SO om voor een erratum te zorgen.

Als je voldoende ander werk hebt, kun je het beste proberen je verre te houden van slecht geschreven teksten of teksten met feitelijke fouten. Als ik zo’n opdracht toch moet aannemen, laat ik mijn opdrachtgever meestal weten wat ik van de originele tekst vind (met tact) en hoe ik de problemen erin al dan niet heb opgelost.

Hoe los jij het op?

Het dilemma van de kleine ondernemer

Ik ken veel vertalers die niet rond kunnen komen van hun vertaalwerkzaamheden en steeds op zoek zijn naar andere inkomstenbronnen. De een na de ander houdt het huursoldatenleven tijdelijk of gedeeltelijk voor gezien en kiest voor meer zekerheid met een deeltijdbaan. Stuk voor stuk zwichten ze voor de terugkeer naar loondienst, gaan ze weer op de knieën voor een baas.

Het idee vervulde me met afschuw. Toen ik enige tijd geleden een baantje kreeg aangeboden in mijn oude vakgebied, managementondersteuning, kreeg ik letterlijk buikpijn bij de gedachte de agenda van iemand anders te moeten beheren en kantoorgekonkel te moeten aanhoren bij de koffieautomaat.

Nu zal ik me daar toch overheen moeten zetten. Ik zal voor mijn inkomsten tijdelijk weer moeten putten uit het sloven voor anderen, anders gaat mijn onderneming – en dus ook mijn, zij het beperkte, vrijheid – het niet redden.

Harder werken schrikt me niet af, integendeel. Ik vind het vertaalwerk te leuk om er niet ook eens af een toe een avonduurtje (of twee) aan te besteden. Wat me dwarszit is dat je de tijd die je besteedt aan een andere baas, niet meer voor jezelf hebt, voor je eigen onderneming. Dan moet je opdrachten gaan afslaan en verlies je misschien klanten. En vooral blijft er minder tot geen tijd over voor marketingactiviteiten, netwerkbijeenkomsten (essentieel voor een zzp’er!) of bloggen.

Hoe los jij dat op? Geef jij je vrijheid weer op voor een baas als je in geldnood zit of heb je misschien genoeg financiële reserves om een rustige periode even uit te zingen?

Op Vertalersnieuws van MVD Translations staat een aantal tips (via links) voor ondernemers met een onregelmatig inkomen.

Vakantie en de angst om iets te missen

Er zijn ondernemers die wat vaker op vakantie zouden moeten gaan. Je hoort wel eens dat ze bang zijn een belangrijke opdracht of een nieuwe klant te missen. Je kent het misschien: je plant een weekje of twee in de zon en de telefoon lijkt ineens vaker te gaan. Je had het de afgelopen tijd niet overdreven druk en dus dacht je dat je er wel even tussenuit kon.

Stel: in de week voorafgaand aan je vakantie heb je een afspraak met een potentiële klant. Je was al een aantal maanden bezig contact met hem te krijgen en eindelijk vraagt hij je een aantal persberichten te vertalen die beslist niet kunnen wachten. Als je de opdracht goed volbrengt, zitten er beslist meer klussen in de pijplijn. Een geweldige klant, die wil je graag binnenhalen!

Wat doe je? Geef je je vakantie ervoor op (als het je niets kost om die te annuleren) en pak je deze kans, of neem je het werk misschien wel mee naar je vakantieadres? Je kunt er natuurlijk ook voor kiezen om het werk uit te besteden aan een collega-vertaler, maar raak je die klant dan niet aan hem of haar kwijt? En lees je tijdens je vakantie je e-mail elke dag (meerdere keren wellicht) om overal van op de hoogte te blijven?

Een paar tips:

• Schakel (indien dit technisch mogelijk is) een autoreply in. Zo zorg je dat je relaties weten dat je er over een tijdje weer voor ze bent (want negen van de tien keer is de opdracht niet zo dringend als ze je willen doen geloven).
• Als je bereikbaar wilt zijn voor echt dringende zaken, dan kun je daarin ook het telefoonnummer vermelden waarop je te bereiken bent (want tenzij je een workaholic bent, neem je je zakelijke toestel natuurlijk niet mee op vakantie…toch?).
• Maak afspraken met een collega-ondernemer, bijvoorbeeld over het checken en beantwoorden van elkaars mail, opnemen van de telefoon of zelfs het overnemen van opdrachten. (Ik heb goed contact met een vertaalster Italiaans, die dus geen directe concurrent is, maar wel verstand heeft van ‘mijn’ zaken en ook nog eens bij mij om de hoek woont.)
• Je kunt ook (tijdelijk) gebruik maken van een telefoondienst of secretariaatsservice.

Ik ga overigens dit jaar niet met vakantie, ik kan het me nog even niet veroorloven (te rustige tijden gehad). Een voordeel hiervan is wel dat ik al het werk kan opvangen van collega-vertalers. Er zijn er al verschillende die hun (potentiële) klanten naar mij hebben doorverwezen (hint!). Laat maar komen, dat werk! Dit wordt een hete zomer…

Hoe kom jij de zomerperiode door?

Is het plagiaat als het gratis, anoniem en vrij verkrijgbaar is?

Schrijver en journalist Pierre Assouline [en] heeft op de website van de Franse krant Le Monde een literatuurblog. Onlangs schreef hij een artikel over plagiaat [fr], waarvan hieronder mijn vertaling.

“Zeg nou eerlijk, fraai is het niet: Chris Anderson, hoofdredacteur van Wired magazine, een van de goeroes die nadenkt over de toekomst van de blogosfeer, en de uitvinder van het concept ‘Long Tail’, is in het Web verstrikt geraakt. En omdat online alles sneller gaat dan elders, komen zijn excuses [en], met name via zijn blog [en], tegelijkertijd naar buiten met een affaire van plagiaat waaraan hij zich schuldig heeft gemaakt. Voor zijn nieuwe boek Gratis; nieuwe economie in de digitale tijd, dat volgende maand [in Nederland] verschijnt, heeft hij inderdaad ruimschoots geput uit Wikipedia zonder zijn bronnen te noemen, aldus The Virginia Quarterly Review [en], die er bewijzen van heeft. We kunnen naar hartenlust discussiëren om erachter te komen of een gezamenlijke encyclopedie, waarin de artikelen per definitie anoniem zijn, eigenlijk wel een bron is zoals die meestal wordt gezien door historici. Maar toch, het op grote schaal kopiëren en plakken van teksten die we niet zelf hebben geschreven, dat geeft geen pas.

Hij bekende met een ‘mea culpa’ [en] en verwees naar een warrige communicatie tussen hem en zijn uitgever over de manier waarop hij Wikipedia had geciteerd. Desondanks zet dit je, indirect, aan het denken over de gratis beschikbaarheid van online kennis en knowhow, het onderwerp van zijn nieuwe boek… Omdat hij het nu heeft gecorrigeerd, zou hij er een nieuw hoofdstuk aan kunnen toevoegen: Mijn eigen ervaring. Dit is meteen een goede gelegenheid om je af te vragen hoe het zit met auteursrechten zonder auteurs, en wat er dan gebeurt met het begrip plagiaat of, liever gezegd, met ‘volledige of gedeeltelijke imitatie’. Toch, het is niet de eerste keer dat een essayist beschuldigd wordt van het rijkelijk en woord voor woord lenen van Wikipedia, inclusief de fouten, en zonder vermelding. Ja ja, het zijn niet alleen de studenten die het doen…”

Op Netters.nl staat wat je kunt doen als je ontdekt dat iemand tekst of andere content van je heeft ‘overgenomen’.

Woorden voor de Ander

Vandaag een eerbetoon aan de Ander. De Ander die stimuleert, aanmoedigt. De Ander die complimenteert. De Ander die in je gelooft en er voor je is, ook als het minder gaat. De Ander die jou bevestigt of een spiegel voorhoudt. Vaak zonder het te beseffen.

Als die Ander er niet steeds weer was geweest, was ik nooit voor mezelf begonnen, had ik nooit die ene juiste beslissing genomen, had ik misschien nu nog in die put gezeten, was ik aan mezelf blijven twijfelen. De Ander is er met een duwtje in de rug, met een glimlach, met een etentje, met geld, met vertrouwen en met veel liefde.

Dank dus, aan de Ander. Ik hoop dat ik ook een keer die Ander kan zijn. Voor jou, als ode, deze woorden:

Pour amis
j’ai des mots
Que l’on a jamais dits
Mais je découvrirai aussi
Des mots tendres, et des mots
Qui dormaient jusqu’alors…

Voor vrienden
Heb ik woorden
Die nog nooit zijn uitgesproken
Maar ik zal ook woorden ontdekken
Die teder zijn, en woorden die
Voorheen leken te slapen…

(Uit: Les Mots van Yves Duteil)

Een aantal van mijn Anderen zijn Wim, Tom, Emmy, Ria, Gert-Jan en bovenal mijn moeder.

Jij hebt vast ook Anderen. Ik zou het leuk vinden om te horen wat ze voor je betekenen.

Jij bent je merk; over authenticiteit en herkenbaarheid

Een tijd geleden was ik uitgenodigd door Marjan Timmer van Anders Veranderen om bij haar een workshop te volgen over personal branding. In die tijd was me de betekenis of het nut daarvan nog niet helemaal duidelijk, maar inmiddels zie ik veel mensen op het internet voorbijkomen waarvan de persoonlijkheid staat als een huis en je de naam onmiddellijk associeert met wat ze doen, waardoor me duidelijk is geworden hoe belangrijk jij – zeker als zzp’er – als persoon voor je eigen bedrijf bent. Een paar voorbeelden van deze ‘merkmensen’: Laura Babeliowsky, Erno Hannink, Martijn Aslander, Sanne Roemen, en internationaler: Seth Godin en Guy Kawasaki (ze hebben bijna allemaal een URL met hun eigen naam).

Herkenbaar merk

Tijdens de workshop van Marjan werden een aantal kritische en onverwachte (levens)vragen gesteld (wie zou ik willen zijn als ik een man was?) om je te laten nadenken over waar je voor staat en wat je wilt uitdragen. Wat zijn je drijfveren? Je passies? Vervolgens werden de associaties opgeschreven die bij de groep opborrelden.

Wat hieruit naar voren kwam, was dat je op zoek zou moeten naar een unieke of in ieder geval sterke eigenschap of een bepalend kenmerk van jezelf en proberen die kwaliteit te verwerken in het werk dat je doet en alle communicatie eromheen. Zoals Angelina Jolie niet alleen actrice is, maar ook een wereldverbeteraar. Of focussen op je specialisme zoals Godin dat doet met marketing en Aslander met lifehacking.

Ben je bijvoorbeeld een buitenmens, een natuurliefhebber, laat dat dan naar voren komen in al je uitingen, in je communicatie en je marketingstrategie. Ontwerp je website in gras- en aardetinten, gebruik metaforen in je reclameteksten (werken met jou is vast als een verfrissende boswandeling…). Op die manier kun je je ook onderscheiden op social networking sites als LinkedIn en Twitter.

Een eigen gezicht

‘Authenticiteit’ is een kreet die je steeds vaker hoort. Het lijkt een nieuwe trend om zoveel mogelijk jezelf te blijven, dat spreekt andere mensen aan en maakt je herkenbaar, iemand voor anderen om zich mee te identificeren. Kies voor een kenmerk dat echt van jou is en bij je past en verwerk het in je website, je brochures, je visitekaartje, maar ook in je gesprekken met anderen, en zeker het product of de dienst die je biedt. Dan ‘blijf je hangen’.

Denk eens aan je passie voor reizen, je liefde voor de werken van Klimt of belangrijke karaktereigenschappen zoals doorzettingsvermogen of optimisme.

De workshop Personal Branding bracht mij tot de pay-off (of baseline) Woorden én Daden, die staat voor de taal en communicatie die als een rode draad door mijn leven en carrière lopen (de woorden) én mijn acties en initiatieven: snel reageren op anderen en altijd op zoek naar nieuwe mogelijkheden en kansen (de daden). Dat is mijn personal brand, mijn merk.

Heb jij al een personal brand of ben je er nog niet uit? Laat het me weten, ik denk graag met je mee!

Wat is een vertaler (niet)? 10 vooroordelen over vertalen

Dit is een bewerking van een artikel (Engels) van Clint Tustison.

Vertalers worden regelmatig geconfronteerd met misvattingen over hun beroep. Vaak moeten klanten worden voorgelicht over het vak om de mythes die steeds weer opduiken te ontkrachten. Hier volgt een lijst van tien vooroordelen. Misschien kun je deze als vertaler eens voorleggen aan je klant (of aan je familie en vrienden), zodat hij beter begrijpt wat je precies doet.

1. Een vertaler is gewoon iemand die twee of meer talen spreekt.
Dit is een van de meest hardnekkige misverstanden die de ronde doen buiten de vertaalbranche. Het feit dat je twee talen spreekt, betekent nog niet dat je in die talen kunt vertalen. Vertalen is veel meer.

2. Een vertaler kan een tekst over elk onderwerp vertalen.
Een goede vertaler specialiseert zich in een paar onderwerpen (zo ben ik o.a. gespecialiseerd in (para)medische teksten). Hierdoor blijft hij makkelijker op de hoogte van ontwikkelingen in de branche. Een onervaren (of slechte) vertaler zal vaak roepen dat hij alles kan vertalen wat men hem vraagt.

3. Van een taal in een andere vertalen (bijv. van het Frans in het Nederlands) is hetzelfde als in de andere richting (van het Nederlands in het Frans).
Er zijn vertalers die goed vertaalwerk in beide richtingen leveren, maar dat zijn er niet veel. Klanten denken vaak dat vertalen beide kanten op hetzelfde is. Een vertaler heeft een dominerende taal (meestal de moedertaal) en het is gebruikelijk, en beter voor zowel vertaler als klant, dat in deze taal wordt vertaald.

4. Een vertaler kan een tekst in zeer korte tijd vertalen.
Klanten denken vaak dat vertalen eenvoudig is en snel gedaan kan worden. Een professionele vertaler informeert zijn klant goed en vertelt hem dat een vertaler voldoende tijd nodig heeft om een product van goede kwaliteit te leveren.

5. Een native speaker (vertaler die in zijn moedertaal vertaalt) is altijd een betere vertaler dan een niet-native speaker.
Dit is net zo’n dom fabeltje als punt 1. Een goede beheersing van de taal alleen is geen garantie dat een vertaling correct gebeurt. Vertalen vereist discipline, studie en veel oefening. Een native speaker wordt niet geboren met alle nodige kwaliteiten (soms zelfs helemaal geen) van een vertaler.

6. Een vertaler vindt het niet erg als de klant achteraf om wijzigingen vraagt.
Als de vertaler een vertaling eenmaal heeft geredigeerd, gecontroleerd, gereviseerd en geperfectioneerd, is het niet prettig als de klant daarna nog eens met wijzigingen komt. Vaak denkt een goedbedoelde lezer aan de zijde van de klant dat iets misschien niet helemaal juist is vertaald. Maar in 99% van de gevallen zijn die goede bedoelingen ongegrond. Niet alleen wordt dan de kwaliteit van de vertaling minder, maar de reputatie van de vertaler kan er ook door in twijfel worden getrokken.

7. Alleen vertalers die lid zijn van een professionele vertalersvereniging zijn goede vertalers.
Er zijn veel vertalers die uitstekend werk leveren, ook al zijn ze geen lid van een vakvereniging. Deze professionele organisaties heersen niet over de wereldwijde vertalersgemeenschap. Ze hanteren meestal wel een gedegen beoordeling van vertalers, maar het is vaak niet meer dan dat: een paar beoordelingscriteria. Een lijst met tevreden klanten zegt veel meer over de kwaliteiten van een vertaler.

8. Een goede vertaler is ook een goede tolk.
Vertalen is niet hetzelfde als tolken. Bij vertalen gaat het om geschreven tekst, bij tolken om het spreken (ter plekke, zonder woordenboeken). Hierbij komen totaal andere vaardigheden kijken.

9. Een vertaler doet graag gratis vertaalwerk.
Veel vertalers zijn bereid om af en toe voor niets te werken. Maar ook vertalers moeten eten. Vertalen is voor de meesten niet slechts een hobby en alleen in uitzonderlijke gevallen kun je van een vertaler verwachten dat hij gratis werk levert.

10. Een vertaler accepteert elke betaling die de klant biedt.
Een goede vertaler heeft een tarief vastgesteld en zal daar niet vaak van afwijken. Klanten proberen vertalers soms tegen elkaar te laten opbieden om de laagste prijs te krijgen. Als de prijs te laag is, zal een goede vertaler de opdracht liever niet aannemen, omdat het onvoldoende oplevert voor de hoeveelheid werk die hij eraan heeft. Onervaren (en vaak minder goede) vertalers accepteren wat de klant hun betaalt. De klant krijgt dan de waarde waarvoor hij betaalt.

Mijn extra punt 11: Een oudere vertaler is een betere vertaler.
Ik zou er nog aan willen toevoegen dat ook de leeftijd van een vertaler niet zaligmakend is. Er wordt vaak gedacht (ook onder vertalers zelf) dat je een zekere levenservaring moet hebben en vele jaren oefening om een goede vertaler te zijn. Natuurlijk helpt het, maar ik ken voldoende jonge vertalers die hard gestudeerd hebben en bovendien al wat levenswijsheid in pacht hebben, en dus uitstekende vertalers zijn.

Dit artikel is ook gepubliceerd in het Frans door Transtextuel.

Nog meer vertaalfabels (in het Engels) vind je op Translating is an Art van Percy Balemans.

De schrijver als marketeer

Met de huidige publicatiemethodes heb je als schrijver eigenlijk geen uitgever meer nodig. Je boek (laten) maken – digitaal of op papier – is een makkie, maar hoe zet je het zonder hulp van een uitgeverij in de markt? Hier volgen een paar tips over hoe je via het internet ruchtbaarheid kunt geven aan je boek.

Nog voordat je de eerste letter op papier zet
Het marketingproces van je boek begint al voordat je het gaat schrijven. Voor je start, kun je via het internet een aantal dingen doen:

Een netwerk opzetten - Het allerbelangrijkste is dat je zo vroeg mogelijk begint met het leggen van contacten. Als je hier pas mee begint wanneer je boek gepubliceerd wordt, kun je niet verwachten dat iedereen het meteen met open armen ontvangt. Begin nu al met het bouwen aan solide relaties, zodat je naam en geloofwaardigheid opbouwt en steun krijgt wanneer je boek over bijvoorbeeld een jaar uitkomt.
Marktonderzoek – Wie is er straks geïnteresseerd in jouw boek, waar vind je dit publiek en hoe kun je het bereiken?
Concurrentieanalyse - Welke andere boeken zijn er over dit onderwerp, hoe worden ze in de markt gezet en hoe goed doen ze het?
Leren – Volg online cursussen, leer van andere schrijvers en van uitgevers, en ontdek de verschillende keuzes en uitdagingen die je kunt tegenkomen bij het schrijven en marketen van een boek.

Terwijl je schrijft
Er zijn maar weinig boeken die worden geschreven door slechts een persoon zonder enige hulp van anderen. Voor het schrijven van non-fictieboeken is onderzoek nodig om ze betrouwbaar en informatief te maken. En ook fictieschrijvers hebben ideeën nodig en een stimulans door contact met anderen. Deze zaken kun je ook online vinden:

Schrijversfora – Veel grote steden hebben schrijversclubs en ook online vind je er veel. Je kunt hier gaan zoeken op genre, in plaats van op regio of stad.
Online communities per onderwerp – Je hebt marktonderzoek gedaan en je weet waar je doelgroep ‘rondhangt’. Daar moet je zelf dan ook maar wat gaan rondhangen. Leer de mensen kennen: wat motiveert ze, wat zijn populaire onderwerpen? Misschien kun je er ook nog ideeën opdoen voor je verhaal.

Klaarmaken voor uitgave
Sommige mensen hebben al een uitgever nog voor ze beginnen. Sommigen schrijven eerst het boek en gaan er dan maandenlang (of jarenlang) mee leuren bij uitgeverijen. De meerderheid zit daar zo’n beetje tussenin. Je kunt online veel hulp krijgen tijdens dit proces:

Een uitgeefmethode kiezen – Zoek contact met schrijvers die een soortgelijk project hebben voltooid en vraag om hun ervaringen. Leer van hun goede praktijken én van hun fouten bij de verschillende uitgeefmethodes (in eigen beheer, POD (Printing On Demand), via een kleine of grote uitgeverij). Zorg dat je van meerdere mensen informatie krijgt.
Aanbevelingen bij uitgevers – Er zijn tegenwoordig zoveel mensen die een boek (proberen te) schrijven en de markt is zo vol, dat het moeilijk kan zijn om een uitgever te vinden. Een persoonlijke aanbeveling zal je niet direct aan een contract helpen, maar kan ervoor zorgen dat er in ieder geval naar je manuscript wordt gekeken, in tegenstelling tot de honderden anderen die zich zonder aanbeveling aandienen.
Feedback krijgen op je voorstel – Als je relaties solide genoeg zijn, zijn mensen altijd bereid je te helpen. Mijn manuscripten heb ik laten lezen door collega-schrijvers en –vertalers. Kies voor meerdere personen om de meest volledige feedback te krijgen.

Marketing van je boek
Dan komt de dag (eindelijk!) dat je boek van de (virtuele) drukpers komt. Hoe zorg je nu dat het een bestseller of in ieder geval gelezen wordt? Met een beperkt reis- en advertentiebudget is de enige manier om relatief veel mensen te bereiken je opnieuw tot je (groeiende) netwerk te richten om de boodschap te verspreiden. Maar er zijn ook dingen die je zelf kunt ondernemen om te laten weten dat je boek er is:

Aankondiging op mailinglijsten/fora – Als je actief lid bent van een online community kun je een aankondiging plaatsen op de mailinglijst of het forum ervan. Het uitgeven van een boek is belangrijk genoeg en het zal geen bezwaar zijn als je hiervoor ‘adverteert’, mits je het houdt bij een eenmalige aankondiging.
Media-aandacht – Bouw tijdens het schrijven aan relaties met de media (redacties, journalisten). Als je boek klaar is, is het tijd om hen te stimuleren je uit te nodigen voor een interview, of een artikel of recensie over je boek te schrijven op hun website of in hun (vak)blad.
Zoek grootverbruikers – Vraag je netwerk om namen of adressen van potentiële inkopers van grotere hoeveelheden van je boek: vakverenigingen, bedrijven in jouw branche, verenigingen, scholen, enz.

Meer tips voor schrijvers en vertalers en adressen van nuttige websites zijn te vinden in mijn boek Vertaler in Ondernemersland, verkrijgbaar via Lulu.com.